4. Basis omgangsregels

Mensen proberen hun hond vaak onze menselijke waarden en regels bij te brengen. Honden snappen daar niets van. Een hond is alleen in staat om op een hondse manier te leven, met hondse waarden. Wij mensen zijn wel in staat om ons te verdiepen in het verschijnsel hond en daarom moeten wij ons aanpassen aan de hondse manier van leven en onze hond zo op de juiste manier begeleiden.  

Nu is de ene hond de andere niet. Sommige honden kunnen zich perfect aanpassen aan het (in hun ogen) soms rare en inconsequente gedrag van hun bazen. Maar er zijn ook honden die hierdoor in de problemen komen.

Een van nature meer dominant aangelegde hond die geen leiding krijgt, kan gaan vinden dat hij de leiding zelf maar moet nemen. Een van nature meer onderdanige hond voelt zich soms gedwongen om dan maar zelf de leiding op zich te nemen. Zeker voor een onderdanige hond is die taak te zwaar en geeft dat heel veel stress.  

Hieronder worden een aantal basis omgangsregels gegeven, waarvan in de praktijk is gebleken dat ze goed werken. Door deze omgangsregels toe te passen ga je op een manier om met je hond die voor hem heel natuurlijk is en die hij begrijpt.

Door de omgangsregels in het dagelijks leven met je hond toe te passen geef je je hond duidelijkheid, neem je eventuele stress weg bij hem en voorkom of verminder je probleemgedrag.  

Door deze omgangsregels toe te passen kun je je eenvoudig consequent opstellen tegenover de hond. De regels zijn makkelijk te volgen. Je hoeft er geen ingewikkelde dingen voor te doen en het geeft je hond zekerheid. De zekerheid dat hij op je kan bouwen, zekerheid over zijn positie in huis en zekerheid over wat er van hem verlangd wordt.

De omgangsregels worden in probleemgevallen vaak met succes toegepast, omdat je zelf een andere houding aanneemt ten opzichte van de hond en de hond heel duidelijk tegemoet treedt. 

Niet bij alle honden hoeven de omgangsregels heel strikt toegepast te worden. Het hangt af van de situatie en het karakter van de hond. Maar als je een hond hebt met probleemgedrag of een hond die niet lekker in zijn vel zit, dan kunnen de omgangsregels je hond helpen rustiger en stabieler te worden en misschien zijn zelfvertrouwen te vergroten.

Je hond wordt meer ontspannen en een ontspannen hond kan leren. De hond staat meer open voor training en er kan een volgende stap worden gemaakt om probleemgedrag weg te trainen en om te vormen in gewenst gedrag. 

1.         Neem als baas/leider een zelfverzekerde houding aan. 

Je houding is heel belangrijk. Een baas dwingt met zijn lichaamstaal respect af van zijn hond. Neem een houding aan die uitstraalt: 

1.         Ik heb alles onder controle 

2.         Ik ben absoluut niet bang van je 

3.         Ik ben geweldig! 

Loop rechtop, neus in de wind en herhaal voor jezelf het mantra: Ik ben jouw baas. Ik heb het hier voor het zeggen. Ik bescherm jou en jij gehoorzaamt mij. 

Probeer het maar eens en negeer hierbij je hond. Je zult zien dat je hond gaat reageren, want je lichaamstaal straalt opeens iets anders uit dan dat hij gewend is. Als je dit doet vanaf het moment dat de hond bij je komt wonen, dan ben je hem al een stap voor. Je laat eigenlijk al lichamelijk zien dat jij hier de baas bent.

Als je dit gaat doen en vol gaat houden, dan komt er hoogstwaarschijnlijk bij je hond een heel scala aan reacties los. Hoeveel reactie er komt is afhankelijk van hoe dominant de hond van nature is en hoe hoog zijn plaats in de roedel tot nu toe is geweest.  

Natuurlijk hoef je dit niet de hele dag te doen. Je hebt als het goed is een hond voor de lol en er moet ook wel lol blijven in het hebben van een hond. Deze manier van reageren ga je invoeren iedere keer als je de ruimte binnenstapt waar de hond zich bevindt. Je negeert de hond en neemt een zelfverzekerde houding aan en herhaalt het mantra.

De eerste keren hou je dit net zo lang vol totdat de hond minimaal 5 minuten ontspannen op zijn plaats kan blijven liggen en verder geen aandacht meer aan je schenkt.  

Nu zijn we eigenlijk al bezig met de tweede omgangsregel, het negeren van de hond.  

2.         Negeren

Een van de moeilijkste dingen om te doen is je hond negeren. Maar tegelijkertijd is dit ook één van de meest effectieve en diervriendelijkste methodes om respect van je hond te verkrijgen en om opdringerig gedrag te veranderen. 

Iedere keer als je de ruimte inkomt waar je hond verblijft, ga je de hond volledig negeren. Dat wil zeggen: 

• je kijkt hem niet aan 
• je raakt hem niet aan 
• je praat niet tegen hem 

Ondertussen heb je een zelfverzekerde houding aangenomen en herhaal je het mantra. 

Als de hond tegen je opspringt, dan steek je je armen in de lucht en kijk je naar boven of draai je om en loop twee passen weg. Ga zitten op een stoel of een bank en wacht af. De hond zal de verandering opmerken en reageren.

Hij gaat proberen je te dwingen aandacht aan hem te schenken en dat kan op heel veel verschillende manieren. Je hond kan tegen je opspringen of gaan blaffen of janken. Misschien zal hij een reactie van je proberen uit te lokken door stout te zijn. Zolang hij dit doet negeer je de hond en blijf je je mantra herhalen. 

• Probeert hij op je schoot te klimmen? Opstaan, rondje lopen en terug gaan zitten zonder wat te zeggen of hem aan te kijken. 
• Probeert hij zijn kop onder je hand te duwen? Gewoon je hand weghalen. 
• Probeert hij zijn kop op je schoot leggen? Opstaan, rondje lopen en terug gaan zitten zonder wat te zeggen of hem aan te kijken. 
• Gaat hij dingen doen die niet mogen? De kamer uitlopen zonder er aandacht aan te besteden. 
• Klimt hij op de tafel of op de bank? Gaan staan. 
• Tilt hij zijn poot op tegen meubels? Hoe moeilijk het ook is, NEGEREN het gaat vanzelf over 
• Gaat hij blaffen of piepen? Negeren 

Je hond kan nog een heel scala aan trucjes hebben. Laat je niet verleiden en ga door met negeren. Trap er niet in als je hond al meteen gaat liggen. Hij kan zeker de eerste keren weer terug komen om met zijn aandachttrekkerij van voren af aan te beginnen. Blijf geduldig, kijk niet naar hem praat niet tegen hem en raak hem niet aan. 

Je hond zal het niet pikken dat hij geen aandacht meer krijgt. Hij zal alles uit de kast te halen om je zover te krijgen dat je dat wel doet. Maar dat wordt steeds minder en het aandacht trekken duurt ook steeds minder lang. Op een gegeven moment zal hij gewoon blijven liggen als je de kamer binnen komt, want er valt toch niets te beleven.

Het kan de eerste keren heel lang duren voordat hij zich overgeeft. Er zijn honden die het 3 uur volhouden om de aandacht te vragen, soms gaan ze tussendoor even liggen (even nieuwe tactiek bepalen lijkt het wel) en komen dan weer terug.

Hou vol, blijf negeren. Jij wint uiteindelijk en op de lange duur is het een win/win situatie. Als de hond uiteindelijk opgeeft en ontspannen gaat liggen, dan laat je hem nog 5 minuten met rust en negeer je hem. Dan roep je hem bij je en geef je hem een reuzenknuffel. Daarna stuur je hem weer weg en ga je aan je gewone dagelijkse bezigheden beginnen. 

Dit ritueel moet een levenswijze worden voor alle mensen in huis. Na een week (bij sommigen iets langer) zal de hond blijven liggen als je binnenkomt en weet hij dat het geen nut heeft om zo raar te doen. Gedrag wat je hond niets oplevert zal uiteindelijk uitdoven. 

Op den duur is 5 minuten negeren dan ook voldoende, maar wel iedere keer als je de ruimte opnieuw betreedt, dus ook na het ophangen van de was of een toiletbezoek. 

 

3.         Tijdens de wandeling neem jij het initiatief

Een hond heeft tijdens de wandeling een verwachting over welke kant zijn baas op wil. Een hond die respect voor je heeft zal achter je of naast je lopen totdat je hem vrij geeft om te rennen. Een hond die vind dat hij de baas is, bepaalt de looprichting, trekt aan de riem en vind dat jij moet hem volgen. 

Eén van de omgangsregels is dat jij als baas voorop gaat tijdens de wandeling en dat de hond daarbij op zijn minst naast je moet lopen en het liefst achter je, totdat jij het commando ‘vrij’ geeft. Jij neemt de leiding, de hond moet op jou letten en jij niet op hem en jij bepaalt de route tijdens de wandeling.

Hoe krijgen we dat voor elkaar? Als de hond aangelijnd is en hij trekt aan de lijn, dan blijf je stilstaan en je geniet van de omgeving en alles om je heen, maar je negeert je hond. Zo blijf je staan tot de hond uit zichzelf achter je staat. Een wandeling van 100 meter kan de eerste keren een eeuwigheid duren, maar daar komt verbetering in.

Op den duur heeft de hond door dat je gaat lopen als hij achter je blijft en dat je stil blijft staan als hij voor je gaat. Hij zal dan steeds langer achter je gaan lopen. In het begin zijn het maar een aantal passen, maar dat worden er iedere keer meer.

En na verloop van tijd loopt je hond het hele rondje achter je of naast je en kun je heerlijk lopen zonder pijn in je armen van het trekken. Maar het belangrijkste is dat je je hond op een vriendelijke manier laten kiezen om jou te zien als baas.

Als je in het bos of park wandelt en je hond is los, dan bepaal jij de route en de hond moet daarbij op jou letten en niet andersom. Kijk niet steeds waar je hond is, maar loop gewoon door. Neem niet steeds dezelfde voorspelbare route, maar neem eens onverwachts een ander paadje.

Zeg daarbij niets tegen je hond, roep hem niet en kijk niet naar hem. Hij moet op jou letten en jou volgen. Als hij niet op je let en je ineens niet meer ziet, dan zal hij je gaan zoeken. Is je hond dan in verwarring over waar je bent, dan kun je hem één keer roepen en zal hij snel naar je toe komen rennen.

Komt je hond niet meteen, ga dan verscholen wachten op hem zonder dat hij je ziet en wacht tot hij je gaat zoeken. Dan roep je hem weer bij je. Als hij komt meteen belonen met iets lekkers of een speeltje.  

We hebben een infoblad waarin staat hoe je je hond kunt leren buiten goed naar je te luisteren. Maak jezelf leuk voor de hond! 
 

4.         Regels in huis.

In huis moeten duidelijke regels gelden. Voor opdringerige honden en honden die zich dominant gedragen is het belangrijk dat deze regels strak worden gehanteerd.  

Op de bank of op bed 

De bank, een stoel, een bed, enz. zijn de beste plaatsen in huis. Het lijkt voor ons misschien niet zo belangrijk, maar voor je hond is het heel belangrijk als hij op je bed, de bank of iets dergelijks mag liggen. Hij verheft zich letterlijk en figuurlijk boven alles wat op de vloer loopt.

Een hond moet minstens 2 meter bij deze spullen uit de buurt blijven. Een eigen mand, een kleed of iets dergelijks voldoet prima voor je hond zolang het maar op de vloer ligt.

En natuurlijk mag de hond op de bank als je dat gezellig vindt, maar dan uitsluitend als jij hem daartoe uitnodigt. En nodig hem pas uit als hij zich keurig heeft gedragen. Dat is het moment waarop je je hond best eens kan uitnodigen om op de bank te komen. 

Maar let op, de hond mag uitsluitend op uitnodiging op de bank komen en nooit uit zichzelf. Doet hij dit wel, stuur hem er dan resoluut af en nodig hem ook voorlopig niet meer uit op de bank. Als jezelf opstaat van de bank, stuur dan ook de hond van de bank af met een "WEGWEZEN". 

Drie andere belangrijke punten zijn:

1. De hond niet continu aandacht geven en zeker niet als hij er zelf om vraagt.

2. Niet voor de hond opzij gaan.

3. Jij gaat als eerste door de deur. 

Dit laatste zal ik hieronder verder uitwerken.

Veel honden dringen voor en zijn opdringerig als jij een deur doorgaan of als je met je hond wilt gaan wandelen. Als je een hond rustig kunt aanlijnen als je hem uit gaat laten en als hij rustig na jou een deur doorgaat dan is dat erg plezierig. Je kunt op een normale manier de deur kunt open en dicht doen zonder dat je onder de voet gelopen wordt. En je kunt kijken of het wel veilig is voor je hond om de straat op te rennen. 

We gaan er dus voor zorgen dat we altijd als eerste door een smalle doorgang gaan. Dat betekent in de praktijk dat je altijd als eerste naar buiten gaat en de hond netjes moet wachten tot je buiten bent en pas daarna er achteraan komen.

Dit leer je hem als volgt: Je zet de deur op een kier. Wil je hond er eerst doorheen, dan doe je de deur dicht. Let er wel op dat zijn neus niet tussen de deur komt. Dit herhaal je net zo lang totdat de hond geen aanstalten meer maakt om door de deur te gaan. Leer je hond om eerst rustig te gaan zitten voordat je zijn riem omdat als jullie gaan wandelen. Als je problemen hebt om dit je hond aan te leren, dan kan Jolanda je tips geven.  

5.         Zorg voor voldoende lichamelijke en geestelijke inspanning voor je hond.

Veel honden die in huis leven vervelen zich. Ze krijgen te weinig geestelijke of lichamelijke uitdaging. Uiteindelijk kan dit probleemgedrag veroorzaken. Hieronder geven we een aantal mogelijkheden om het leven voor je hond wat interessanter te maken.  

Wandelen 

Elke hond moet voldoende beweging krijgen. Hoeveel beweging een hond nodig heeft verschilt per hond. Bepaalde hondenrassen, bijvoorbeeld jachthonden, hebben veel beweging nodig. Maar iedere hond moet voldoende de mogelijkheid krijgen om zijn energie kwijt te kunnen. Voor meer informatie over het wandelen, zie het volgende hoofdstuk.

Eten 

De kans is groot dat je je hond zijn voer elke dag in zijn bak voor zijn neus neerzet. Dit geeft je hond weinig uitdaging. Door zijn voer op een andere manier aan te bieden breng je wat spanning en afleiding voor je hond.  

Je kunt een deel van de brokken die je hond dagelijks krijgt gebruiken als beloning tijdens een training. Je kunt gehoorzaamheidsoefeningen doen op het niveau van je hond en het voer als beloning gebruiken.

Andere voordelen die je hiermee behaalt is dat je hond zich meer op jou als baas gaat richten en je hem elke dag eventjes traint, wat nodig is om de aangeleerde commando’s erin te houden. Maar bovenal zorgt zo voor wat geestelijke inspanning. Een behoorlijke trainingssessie maakt je hond echt moe en voldaan en daardoor ook rustiger. 

Doe de overige brokken die de hond gewoonlijk krijgt in een lege limonadefles. Zo laat je een hond werken voor zijn maaltijd. Je kunt ook een speciale voerbal kopen.

Dit is absoluut niet zielig, sterker nog op den duur zal de hond blij zijn met zijn fles en is er weer een half uurtje waarin hij lekker bezig is. (Als de hond dit niet gewend is, dan kun je in het begin nog wat extra gaatjes in de fles maken voor sneller succes).

Als hij gewoon niet eet en zijn eten liever uit een bak heeft, jammer dan eet hij maar niet. Als hij echt honger heeft dan gaat hij wel eten.  

Heel belangrijk is ook om je hond op vaste tijden zijn voer te geven. Een vaste structuur geeft je hond rust en houvast. Al vrij snel weet hij op welk moment hij zijn eten kan verwachten.

De hond krijgt zijn eten niet zonder er voor te werken. Laat je hond eerst een commando uitvoeren, bijvoorbeeld zit of af. Als hij rustig blijft zitten of liggen, dan geef je het commando vrij en geef je hem zijn eten. Zo leert je hond om rustig te wachten tot hij zijn eten krijgt. 

Zorg dat je hond de hele dag kauwbotjes tot zijn beschikking heeft om op te knagen als hij zich verveelt. Als je hond last heeft van stress, dan kan het kauwen op kauwbotjes zijn stress verminderen.

Spelen met je hond 

Honden vinden het erg leuk om te spelen met hun baas. Apporteren, zoekspelletjes, trekspelletjes, of leuke trucjes aanleren, zoals omrollen, slalom tussen je benen door, enz.

Dit soort spelletjes is voor honden heel erg inspannend. Het geeft ze de nodige geestelijke uitdaging en ze worden er echt moe en rustig van. Over dit onderwerp zijn we een infoblad aan het maken.

Gehoorzaamheidscursus, hondensport 

Als je hond na een week of 8 helemaal gewend is aan zijn nieuwe omgeving, dan wordt het tijd om een leuke cursus te gaan doen met je hond. Je kunt beginnen met een gehoorzaamheidscursus.

Om je hond de basiscommando’s te leren, maar vooral ook om lekker met je hond bezig te zijn en hem geestelijk te stimuleren. Je krijgt een betere band met je hond, hij zal zich meer op jou gaan richten en misschien zal hij rustiger of zelfverzekerder worden. Veruit de meeste honden vinden het geweldig om iets samen met de baas te doen. 

Na het behalen van de basiscursus gehoorzaamheid kun je doorgaan met bijvoorbeeld behendigheid, flyball, doggydance, speuren, dogfrisbee, een cursus sport en spel met de hond of een gevorderde gehoorzaamheidscursus.

Er zijn best veel verschillende hondensporten die je kunt gaan doen bij hondenscholen en kynologenverenigingen. Kijk eens op internet voor een hondenschool in de buurt of vraag het aan andere hondeneigenaren. We zijn bezig met een infoblad over hondensporten en dat kun je opvragen.